Tegenover dat geleidelijke ontluiken gaan veel gesprekken de laatste tijd over dagen die in elkaar overlopen. De ene dag vloeit over in de volgende, een vertrouwd lockdownpatroon: veel minder menselijk contact dan de meesten van ons nodig hebben of willen, meer tijd online dan gezond is. Niemand van ons weet wanneer of hoe het leven weer tevoorschijn kan komen en zich verder kan ontvouwen. Het is een beetje alsof je in de nevel van het dal woont:

“Ik vroeg me af wat de mensen in het dal zouden zien op deze mistige ochtend. Zouden ze naar de hemel kijken en zich bedrogen voelen omdat er geen hemel te zien was? Of zouden ze erop vertrouwen dat ergens op de hoge bergtop de gevleugelde wezens nog steeds vlogen, de zon nog steeds scheen en de schoonheid overvloedig aanwezig was in elk deel van de natuur?”

Jamie Sams, Earth Medicine

De natuur draagt een oude wijsheid en hartslag in zich, en wij dragen daaraan bij met onze eigen dromen en visioenen en met de manier waarop we ervoor kiezen het leven uit te drukken. Ik zeg niet dat er een simpele, naïef optimistische terug-naar-de-natuur-oplossing bestaat. Onze complexe en snel veranderende weersystemen en de snelheid van de maatregelen die nodig zijn, maken dat onwaarschijnlijk. Toch zet een systemische manier van kijken naar mensen en naar onze onlosmakelijke verbinding met de natuur me aan het denken over die wisselwerking.

Hoe zou de coronapandemie bijvoorbeeld kunnen samenhangen met klimaatverandering? Professor Jem Bendell schreef er een jaar geleden over; zijn artikel is zeker de moeite van het lezen waard.

“Als de impact van Covid19 een volgende stap is in de ineenstorting van moderne samenlevingen, dan is het waarschijnlijk ook een volgende, door het klimaat gedreven stap in die ineenstorting geweest.”

Jem Bendell

Ik wil terug naar onze menselijke verbinding met de Natuur. Hoe kunnen we aansluiten bij die oude verbondenheid met de Natuur, en uit welke wijsheid kunnen we putten, terwijl we midden in deze pandemie leven?

Er liggen schatten in menselijke tradities die de hartslag van het land eren, en inheemse volken herinneren ons aan die weg. Hun wijsheid begint steeds meer erkenning te krijgen. Kijk bijvoorbeeld eens naar de korte documentaires van “If not Us, then Who?

In ‘Earth Wisdom’ schrijft Glennie Kindred over Imbolc, het oude Keltische, heidense feest van het ontwaken, dat het midden markeert tussen de winterzonnewende en de lente-equinox. Imbolg, wat “in de buik” betekent, markeert het begin van het lammerseizoen: nieuw leven en melk, nieuwe begins. We herkennen het aanzwellen van de levenskracht, van het sap dat opstijgt in bomen en voorjaarsbollen.

Het verleden loslaten is een noodzakelijke stap om het nieuwe te verwelkomen. Soms is het nodig om oude gewoontes, patronen en overtuigingen eerst te zien en te begrijpen voordat we ze kunnen opgeven. Hoe zwaar deze pandemie op zoveel niveaus ook blijft, ze nodigt uit om hier aandacht aan te geven.

Imbolc is een tijd om met onze intuïtie te werken, om sprongen in begrip te maken en onze diepste wensen, overtuigingen en gevoelens uit te drukken. In mijn werk als therapeut denk ik dat we, om menselijke wensen en overtuigingen werkelijkheid te laten worden, ook aandacht moeten geven aan waar dingen vastzitten: rouw en verdriet zijn vaak de ingang naar die grotten van heling.

Ik las dat de wilg met Imbolc werd verbonden. Je kunt bijna op elk moment van het jaar een tak van een wilg afsnijden, en als je die tak in de grond steekt, schiet hij gewoon wortel. Daarom staat de wilg voor hoop en levenskracht. Mensen die diep rouwden, droegen soms een verse wilgenkrans, zodat ze hun emoties en verdriet makkelijker konden uiten. Ik vraag me af hoe een hedendaags collectief ritueel met een wilgenkrans eruit zou kunnen zien. Deep Adaptation wijst op manieren waarop we samen met rouw kunnen werken en erdoorheen kunnen gaan.

Imbolc is ook een tijd voor handelen dat van binnenuit wordt aangewakkerd. In de Keltische en andere wereldtradities helpen vuurceremonies in deze tijd van het jaar om de stille, vrouwelijke energie van de winter om te zetten in het meer dynamische, mannelijke actieve principe van energie, dat passie geeft aan onze visioenen.

Wil je meer lezen over de Keltische feesten als manier om af te stemmen op je eigen hartslag en die van het land? Dan raad ik een prachtige tekst aan van Agatha Manouche, Heartbeat of the Land. Mijn diepste dankbaarheid gaat uit naar Agatha als levende voorouder en leraar; in haar schrijven zitten tientallen jaren van leven met deze hartslag. Ook dank aan de ononderbroken lijn van leraren vóór haar.

Om deze blog af te sluiten, nodig ik je uit om stil te staan bij deze vragen:

  • Wat zat er in mij opgerold, en wat voel ik zich nu ontvouwen?

  • Wat kan ik transformeren met mijn innerlijke vuur, misschien met een loslaatritueel bij een vuur?

  • Welke nieuwe gewoontes en frisse manieren van in de wereld staan helpen me nu?