Wat opvalt in de trajecten van onze coachees, is de behoefte aan psychologische veiligheid en vriendelijkheid. We hebben een gevoel van veiligheid nodig: Carl Rogers , de grondlegger van de cliëntgerichte counselling, geloofde dat we streven naar zelfverwerkelijking. Net als planten reiken we naar de zon als de omstandigheden goed zijn. We voelen ons bevoorrecht dat we die beweging hebben mogen zien en er deel van mochten zijn, terwijl onze cliënten hun potentieel aanspreken en naar een voller leven toe groeien.
Dus, wie bestuurt jouw bus tegenwoordig?
Waarschijnlijk is dat een versie van het zelfbeeld dat je in de loop van de tijd hebt gevormd. Wie er aan het stuur zit, beïnvloedt onze keuzes, onze relaties en de richting van ons leven. Soms is het een versie van onszelf die we goed kennen, soms een onbewust deel.
Wij denken dat er in ons meerdere zelfbeelden naast elkaar bestaan. Sommige staan op de voorgrond, andere trekken zich terug. Ze worden allemaal gevormd door onze opvoeding, cultuur, overtuigingen en ervaringen. We gebruiken soms het beeld van een pauw met zijn staartveren vol ogen. Je kunt die ogen zien als lenzen waardoor we de wereld bekijken en ons verhouden tot onszelf en tot anderen.
Cliënten komen soms naar coaching als het voelt alsof hun leven ergens is uitgekomen waar het niet klopt: we weten dat er meer is in het leven. Meer levenskracht, meer leren en meer mogelijkheden.
Van buschauffeur wisselen gaat niet met één druk op de knop
Het is meer een geleidelijke verhuizing. Vertrouwen speelt daarbij een grote rol. Denk aan de momenten waarop je je vertrouwd voelde, echt gezien en begrepen. Waarschijnlijk voelde je je op die momenten veilig genoeg om aan een innerlijke verandering te beginnen. Carl Rogers benadrukte het belang van ‘onvoorwaardelijke positieve waardering’ om de nodige veiligheid te scheppen. Voor Kolimbri is vriendelijkheid ook heel belangrijk. Het gaat om meer dan een warm en knus soort vriendelijkheid: om vriendelijkheid die als liefdevolle getuige bij de waarheid kan blijven, ook als dat betekent dat je menselijk lijden, pijn, spijt en dergelijke onder ogen ziet.
Hoe leren we van chauffeur te wisselen?
Hier een paar gedachten die uit dit werk zijn voortgekomen:
- Probeer de ongewenste chauffeur niet weg te duwen, maar begin met begrijpen waarom dat zelfbeeld bepaald gedrag aanneemt, wat zijn overtuigingen zijn en waar het vandaan komt. De meeste van onze oude patronen hebben een systemisch doel. Ook als ze aan vernieuwing toe zijn: als we ze eren, kunnen we ervan leren en worden we ons er meer van bewust.
- Verandering kan eng zijn. We houden vaak vast aan vertrouwde patronen omdat ze een gevoel van veiligheid geven, ook als ze niet goed werken. Soms bouwen we kastelen om ons heen met muren om onszelf te beschermen, maar soms worden die muren onze gevangenis.
- Erbij horen is een sterke menselijke behoefte. Daardoor kunnen we onbewust bepaald aangeleerd gedrag overnemen, vaak gewoon om te overleven. De verhalen die we onszelf vertellen (over het leven of over een relatie) kunnen die patronen soms in stand houden, zoals de redder die onbewust meespeelt in een slachtoffer-daderdynamiek.
Het goede nieuws: er is meestal meer dan één chauffeur.
Met coaching kunnen we die onbewuste patronen leren begrijpen, kijken naar onze eigen rol in het in stand houden ervan, en met compassie hun doel en hun grenzen erkennen. We kunnen verschillende keuzes verkennen voor wie er achter het stuur zit. Humor maakt het proces vaak lichter en herinnert ons eraan dat verandering onhandig kan voelen, zoals leren autorijden en hortend door de versnellingen gaan.
We wisselen niet van chauffeur op de snelweg als we veel stress voelen. We kunnen een parkeerhaven in rijden, erkennen wat er is gebeurd en proberen de gevoelens te begrijpen vanuit het perspectief van die chauffeur. Dat is vaak al genoeg om een cliënt tot rust te laten komen, zodat een andere versie van zichzelf het stuur kan overnemen.
Acceptatie van onszelf en van anderen is onmisbaar
Het maakt de weg vrij om delen van onszelf als geïntegreerd te voelen, met meer zelfvertrouwen en meer vertrouwen in de veranderingen die plaatsvinden. Acceptatie geeft een groter gevoel van heelheid en een gezondere stroom in het leven.
We hopen dat je van deze gedachten hebt genoten. Ben je nieuwsgierig naar coaching bij Kolimbri? Dan kun je hier een afspraak maken. We horen graag van je!
foto: Elizabeth Lies